Kiedy patrzysz na swój ogród, co wydaje Ci się najważniejsze? Może to być kolor, tekstura, a może harmonia? Trawy ozdobne oferują niezwykłą paletę możliwości, która może całkowicie odmienić Twoją przestrzeń na świeżym powietrzu. Ich różnorodność — od niskich, subtelnych odmian po wysokie, efektowne gatunki — sprawia, że są idealnym wyborem do każdego ogrodu. W tym artykule poznasz najładniejsze trawy ozdobne, które zachwycą przez cały sezon i dowiesz się, jak w prosty sposób wkomponować je w swoją aranżację, by stworzyć prawdziwą oazę piękna tuż za drzwiami.
Najładniejsze trawy ozdobne do ogrodu: jak wybrać rośliny, które zachwycą przez cały sezon
Gdy patrzę na ogród pełen najładniejszych traw ozdobnych, zawsze myślę o ich różnorodności – od niskich, wręcz delikatnych kępek, po wysokie, majestatyczne gatunki, które wprowadzają do przestrzeni oddech i naturalny ruch. To rośliny, które nie tylko zdobią, ale i tworzą tło, patriotycznie zmieniające się sezon po sezonie.
Wśród tych roślin znajdziesz zarówno trawy subtelne, jak i te ogromne, które potrafią osiągnąć nawet ponad 2 metry. Ich kolorystyka i faktura liści bywają niezwykle zróżnicowane – czasem zielone z jasnym nerwem, innym razem złociste albo intensywnie czerwone. Taka paleta odcieni pozwala tworzyć ogród w niemal każdym stylu – od naturalistycznego, przez nowoczesny, aż po rustykalny.
Ważne jest jednak, by trawy ozdobne w ogrodzie aranżacje dopasować do lokalnych warunków – gleby, nasłonecznienia i wilgotności. Na przykład miskant chiński świetnie sobie radzi na słonecznych, żyznych stanowiskach, podczas gdy hakonechloa lepiej znosi półcień i wilgotniejsze podłoże. Nie da się też pominąć kwestii zimowania: niektóre gatunki potrzebują okrycia, inne zaś z powodzeniem przetrwają polskie mrozy bez problemu.
W praktyce ten wybór należy do Ciebie – od tego, czy chcesz, aby trawy stanowiły niskie obsadzenie pod krzewami, czy może pełniły funkcję tła za rabatami. Ja osobiście zauważyłem, że obsadzenie ogrodu mieszanką niskich i wysokich traw daje efekt naturalnej lekkości i przestrzeni, której tak często brakuje w miejskich ogrodach.
Nie ma tu jednej recepty, ale jedno jest pewne: dobrze dobrane najpiękniejsze trawy ozdobne odwdzięczą się barwą i strukturą przez niemal cały sezon. I to jest dopiero magia ogrodnictwa, prawda?
Trawy ozdobne wysokie i wieloletnie, które tworzą efektowne akcenty w ogrodzie
Wysokie trawy ozdobne to prawdziwe gwiazdy ogrodowych aranżacji. Ich pokaźne rozmiary i delikatny ruch na wietrze sprawiają, że tworzą naturalne, żywe tło dla innych roślin i wyraźne akcenty, które dodają przestrzeni lekkości i wyrafinowania. Wśród nich króluje miskant chiński – wyjątkowo popularna trawa o wielu odmianach, które różnią się kolorem liści i kwiatostanów. Na przykład, odmiana 'Gracillimus’ wyróżnia się wąskimi liśćmi i różowobrązowymi kwiatostanami utrzymującymi się aż do zimy, a 'Morning Light’ przyciąga uwagę jasnym obramowaniem liści i metalicznym połyskiem. Miskanty są trwałe, dobrze znoszą polski klimat i szybko rosną, co czyni je ulubieńcami zarówno początkujących, jak i zaawansowanych ogrodników.
Obok miskantów często pojawia się trawa pampasowa z ogromnymi, puszystymi pióropuszami, które latem i jesienią tworzą spektakularne dekoracje. Dorasta do 2–3 metrów wysokości, dlatego świetnie sprawdzi się jako naturalna zasłona czy osłona prywatności. Wymaga jednak żyznej gleby i osłoniętego, słonecznego stanowiska – zimą warto ją zabezpieczyć, zwłaszcza w chłodniejszych rejonach.
Nie można zapomnieć o trzcinniku ostrokwiatowym 'Karl Foerster’ – klasyku wśród traw wysokich. To roślina o pionowym, zwartym pokroju i wiechowatych kwiatostanach, które zmieniają kolor z purpurowego na jasny beż w sezonie. Ten trzcinnik szybko rośnie, jest mrozoodporny i świetnie radzi sobie także na miejskich rabatach, gdzie toleruje suszę i zanieczyszczenia powietrza.
Warto zauważyć, że niektóre wysokie trawy ozdobne są zimozielone i dzięki temu zachowują dekoracyjny charakter nawet w zimie – choć to akurat rzadkość wśród dużych gatunków. Niemniej, ich piękno w sezonie wegetacyjnym i stosunkowo łatwa pielęgnacja sprawiają, że są niezastąpione w projektowaniu zielonych przestrzeni.
Przy wyborze traw wysokich warto zwrócić uwagę na tempo wzrostu oraz wymagania stanowiskowe – niektóre szybko tworzą masywne kępy, inne rosną wolniej, ale równie efektownie. To rośliny, które z biegiem lat stają się mocnym szkieletem ogrodu, dając miejsca do ukrycia dla ptaków i owadów, a przy tym błyskawicznie odmieniają nawet zwyczajną rabatę. Osobiście uważam, że każdemu ogrodowi przyda się choć jedna taka wysoka trawa z duszą.
Najładniejsze trawy ozdobne niskie i zimozielone – subtelność i kolory w niskim wariancie
Choć często skupiamy się na wysokich miskantach czy trawach pampasowych, to właśnie niskie trawy ozdobne potrafią dodać ogrodowi lekkości i finezji, zwłaszcza w mniejszych przestrzeniach. Weźmy na przykład kostrzewę siną, a szczególnie jej odmianę Elijah Blue. Ta trawa nie przekracza 35 cm, a jej stalowoniebieskie liście z woskowym nalotem są nie tylko niezwykle dekoracyjne, ale też zimozielone – zachowują kolor przez całą zimę. Idealna na słoneczne stanowiska i do donic, łatwa w pielęgnacji nawet na suchej glebie.
Nie można zapomnieć o rozplenicach niskich, jak popularna odmiana Hameln. Osiąga zaledwie około 70 cm, a jej puszyste, kremowe kwiatostany pojawiają się od lipca, dodając lekkości rabatom. Co ważne, rozplenice są tolerancyjne na półcień – uzupełnią więc miejsca, gdzie słońce świeci tylko chwilami. Lubi lekkie, przepuszczalne gleby i dobrze znosi zimę bez konieczności okrywania.
A co z turzycami zimozielonymi? Ich cienkie, cieniste liście różnią się od typowych traw i wprowadzają do aranżacji delikatną strukturę. Świetnie sprawdzają się w zacienionych zakątkach oraz na skalniakach. Można je sadzić w donicach, gdzie dzięki swojej wytrzymałości utrzymują się przez cały rok.
To, co fascynuje mnie najbardziej w niskich trawach, to ich niezwykła uniwersalność. Nadają się na tarasy, balkony, a nawet skalniaki, gdzie nie trzeba dużo miejsca, by uzyskać efekt eleganckiego zielonego dywanu. Są trwałe, odporne na mróz i nie wymagają intensywnej pielęgnacji. Mimo niewielkich rozmiarów, potrafią zaskoczyć zmieniającą się paletą barw – od chłodnego błękitu, przez miękkie zielenie, aż po złociste refleksy.
Prawda jest taka: niskie trawy mają w sobie coś subtelnego, ale też pełnego charakteru. A ich niewymuszona lekkość to często to, czego brakuje w mocno zaaranżowanych ogrodach.
Kompozycje i aranżacje z najładniejszymi trawami ozdobnymi – co łączyć, gdzie sadzić?
Trawy ozdobne to nie samotne gwiazdy ogrodu, choć czasem tak się wydaje. Największą moc mają wtedy, gdy stają się częścią przemyślanych kompozycji — razem z bylinami i krzewami tworzą efektowne rabaty i dekoracje w donicach. Pytanie brzmi: z czym łączyć trawy ozdobne w ogrodzie, by nie przytłoczyć przestrzeni, a dodać lekkości i koloru?
Świetnym pomysłem jest projekt rabaty z traw ozdobnych i hortensji. Hortensje, zwłaszcza odmiany o dużych, kulistych kwiatostanach, kontrastują z delikatnością i rozwichrzeniem traw, tworząc naturalne tło i efektowny trójwymiar. Warto sadzić miskanty obok hortensji lub trzcinników — wysokie kępy maskują mniej dekoracyjne części tych krzewów i nadają całej rabacie lekko ciepły, „faluje na wietrze” klimat.
Co więcej, trawy znakomicie komponują się z iglakami – tutaj liczy się zróżnicowanie kolorów i form. Niskie trawy o niebieskawym lub srebrzystym zabarwieniu (jak kostrzewa sina ‘Elijah Blue’) obok ciemnozielonych świerków lub jałowców tworzą subtelne płaszcze, które przetrwają cały rok. Taka rabata z trawami i iglakami dobrze spełnia rolę naturalnej bariery lub dekoracji przy schodach i ścieżkach.
Niebanalne są też połączenia traw z lawendą. Sztywna forma i aromat lawendy świetnie równoważy falujące liście trzcinnika i miskanta, a całość zyskuje prowansalski charakter. W donicach warto łączyć niskie trawy i kosodrzewinę lub trawy z niewysokimi trawami kwitnącymi. To pozwala na kompozycje zaskakująco lekkie i ponadczasowe.
Najważniejsze to nie bać się grać różnymi wysokościami i fakturami liści. Sadząc np. trzcinnik ostrokwiatowy ‘Karl Foerster’ obok niskiej rozplenicy ‘Hameln’ czy kostrzewy, uzyskujemy zróżnicowaną linię horyzontu, która zachowuje atrakcyjność aż do pierwszych przymrozków.
Warto też pamiętać o sezonowości – trawy ozdobne zmieniają barwy, kwitną i tracą liście w różnym czasie, więc w dobrze zaprojektowanych rabatach dekoracje trwają bardzo długo.
Na koniec mała praktyczna wskazówka: w projekt rabaty z traw ozdobnych zaangażuj kontrasty – miękkie obłe liście traw i sztywne kształty iglaków, wysokie pióropusze miskantów i niskie kwiaty jeżówek. Takie miksy nie zawiodą – gwarantuję, że za każdym spojrzeniem odkryjesz coś nowego.
Tak właśnie dobrze zaprojektowana aranżacja traw ozdobnych nabiera duszy, pokazując, że ogród to nie tylko rośliny, ale i dobrze przemyślana sztuka komponowania przestrzeni.
Najładniejsze trawy ozdobne szybko rosnące i ich znaczenie w szybkim efektownym ogrodzie
Nie ma nic bardziej satysfakcjonującego niż szybki efekt zielonej, bujnej przestrzeni w ogrodzie. Trawy ozdobne szybko rosnące to właśnie taki „szybki sposób” na osiągnięcie tego celu. Wśród nich królują miskanty – na przykład miskant chiński 'Memory’ i 'Gracillimus’, które w ciągu sezonu potrafią urosnąć nawet do 2 metrów, tworząc gęste, efektowne kępy z ozdobnymi kwiatostanami zmieniającymi barwy wraz z porami roku. To idealny wybór, gdy marzysz o wysokim tle dla rabat lub naturalnej osłonie przed wiatrem.
Rozplenice japońskie, takie jak odmiana 'Hameln’, zachwycają puszystymi, lekko falującymi kwiatostanami, które szybko pojawiają się już pod koniec lata. Co ważne, te trawy dobrze radzą sobie nawet na suchych stanowiskach i nie wymagają intensywnej pielęgnacji, co przynosi ulgę, jeśli nie masz czasu na codzienne podlewanie.
Trawa pampasowa to kolejny bestseller wśród szybko rosnących gatunków. Dorasta do kilku metrów i swoim rozłożystym pokrojem niemal od razu wprowadza do ogrodu nutę dzikiej egzotyki. Ma jednak swoje wymagania – najlepiej rośnie w ciepłych, słonecznych miejscach i potrzebuje zabezpieczenia na zimę. Mimo to jej spektakularne, kremowe pióropusze wart są tego trudniejszego traktowania.
Jeśli szukasz roślin, które nie tylko szybko urosną, ale też wytrzymają suszę, warto zwrócić uwagę na miskanty i rozplenice: są odporne na niedobór wody i radzą sobie z gorszymi glebami. To świetna wiadomość, gdy ogród nie jest systematycznie doglądany, a ty oczekujesz trwałego efektu przy minimalnym nakładzie pracy.
Pomyśl o trawach jako zielonym akcencie, który – praktycznie z dnia na dzień – odmieni Twoją przestrzeń. A jeśli lubisz szybkie zmiany w ogrodzie, te gatunki będą Twoimi najlepszymi sprzymierzeńcami.
Tylko pamiętaj – szybkość wzrostu to nie wszystko. Trzeba też zadbać o podstawową pielęgnację: usuwać przekwitłe kwiatostany i podlewać w okresach suszy, żeby trawa zachowała zdrowy, świeży wygląd.
To naprawdę działa. Widziałem to setki razy – jest coś magicznego w takim szybkim rozwoju, co dodaje energii i chęci do dalszych zmian w ogrodzie.
Jak pielęgnować najładniejsze trawy ozdobne, by długo zachowały swój wdzięk?
Pielęgnacja traw ozdobnych to nie rocket science, ale bez kilku kluczowych zabiegów nie osiągniesz efektu, który długo cieszy oko. Przede wszystkim podlewaj je regularnie w okresach suszy — nawet odporne na suszę gatunki potrzebują wilgoci, zwłaszcza młode sadzonki. Wiosną, kiedy rusza wegetacja, dobrze jest zastosować nawóz bogaty w azot – to pobudzi wzrost i nada roślinom świeży wygląd.
Przycinanie to moment, który wielu pomija, a właśnie on decyduje o krzepie i ładnym kształcie kępy. Wczesna wiosna to idealny czas na skrócenie suchych i zdrewniałych pędów. Warto przy tym nie bać się cięcia – trawy dobrze to znoszą i odbijają soczyście.
Jesienią natomiast skup się na przygotowaniu traw do zimy. Tu zależy od gatunku – wysokie odmiany, jak miskanty czy trawa pampasowa, warto związać i zabezpieczyć osłoną, szczególnie w chłodniejszych rejonach. Niskie trawy i te rosnące w donicach wymagają natomiast kontrolowanego podlewania do mrozów i, jeśli jest taka potrzeba, przeniesienia do chłodnego, ale mrozochronnego miejsca. Przy doniczkach pamiętaj, by regularnie usuwać suche liście i zapewnić przepuszczalną ziemię.
Rozmnażanie przez podział kęp najlepiej przeprowadzać co kilka lat, wczesną wiosną lub jesienią – ten zabieg odświeża rośliny i sprzyja bujnemu wzrostowi.
Inna rzecz: przy pielęgnacji donicowych traw ozdobnych trzeba być czujnym na przesuszenie substratu i ograniczenie przestrzeni dla korzeni. Zimowanie w domu lub szklarni to czas, kiedy trawa odpoczywa, ale nie może wyschnąć na wiór.
Prawda jest taka, że jeśli podejdziesz do pielęgnacji traw z odrobiną uwagi, odwdzięczą się pięknym wyglądem nawet przez kilka sezonów. Proste, prawda? Ale też fajnie, że to nie wielka filozofia.
Główne błędy w uprawie traw ozdobnych i jak ich uniknąć w praktyce
Jednym z najczęstszych błędów przy uprawie traw ozdobnych jest niewłaściwe sadzenie – zbyt płytkie albo zbyt głębokie umieszczenie sadzonki. Roślina posadzona zbyt płytko szybko wysycha i słabo się ukorzenia, a zbyt głęboko – może zacząć gnić. Optymalna głębokość to taka, by bryła korzeniowa była lekko przykryta ziemią, nie więcej.
Kiedy sadzić trawy ozdobne? Najlepszy czas to wiosna lub wczesna jesień, aby dać roślinom szansę dobrze się zakorzenić przed zimą lub latem. Sadzenie latem bywa ryzykowne, bo młode rośliny szybko tracą wilgoć.
Zbyt gęste sadzenie to kolejny problem – wiele osób chce szybko uzyskać bujną kępę i pakuje sadzonki na ciasno. Niestety wtedy rośliny się duszą, konkurują o wodę i składniki. Przestrzeń między nimi powinna wynosić co najmniej połowę ich dorosłej szerokości. Lepiej dać im miejsce do rozwoju, niż później ciąć chore liście.
Zwróć też uwagę na dobór stanowiska! Nie każda trawa lubi pełne słońce lub cień. Błąd w wyborze miejscówki może skutkować słabym wzrostem i utratą koloru liści.
Przycinanie – nie pomijaj tej czynności. Usuwanie suchych liści na wiosnę aktywuje nowe pędy i poprawia kondycję rośliny. No i zabezpieczanie na zimę – zwłaszcza w chłodniejszych rejonach Polski – często ratuje rośliny przed przemarzaniem.
Jak sadzić trawy ozdobne? Wykop dołek szerszy niż bryła korzeniowa, umieść roślinę, przykryj ziemią na odpowiednią głębokość i porządnie podlej. Nie przesadzaj z nawozem na start – trawy są zwykle mało wymagające, ale warto je odżywiać w sezonie.
Szokujące jest, jak często te podstawowe zasady są lekceważone. A wystarczy odrobina uwagi, by cieszyć się pięknymi, zdrowymi trawami przez lata.
Żeby nie popaść w frustrację – warto działać od razu dobrze. Proste błędy w sadzeniu i pielęgnacji mają ogromny wpływ na wygląd i trwałość naszych ulubionych roślin.
Najładniejsze trawy ozdobne – często zadawane pytania i szybkie odpowiedzi
Które trawy ozdobne najlepiej sprawdzą się w polskim ogrodzie naturalistycznym?
W ogrodzie naturalistycznym doskonale odnajdują się miskanty chińskie, rozplenice japońskie oraz turzyce. Są wieloletnie, łatwe w pielęgnacji i zmieniają barwy wraz z porami roku, co podkreśla naturalny charakter przestrzeni. Osobiście polecam miskant ‘Gracillimus’ – tworzy zwarte, estetyczne kępy i nie jest zbyt inwazyjny, co ułatwia kontrolę nad rozrostem.
Czy sezonowe zmiany kolorów liści mają znaczenie w wyborze najładniejszych traw?
Jak najbardziej. Wiele popularnych gatunków, np. miskanty czy rozplenice, zmienia barwę liści od zielonej poprzez złoto-żółtą po czerwono-pomarańczową jesienią. To dodaje ogrodowi dynamiki i wydłuża sezon dekoracyjny. Prawda jest taka, że trawy „żyją” z nami przez cały rok i ich metamorfozy potrafią naprawdę zachwycać.
Czy trawy ozdobne można sadzić w donicach?
Tak, wiele traw, zwłaszcza te niższe i średniej wielkości, świetnie nadaje się do donic. Kostrzewa sina ‘Elijah Blue’ czy rozplenica ‘Hameln’ to dobre przykłady. W donicach łatwiej kontrolować wilgotność i można je przestawiać, co jest przydatne w mniejszych przestrzeniach lub na balkonach. Ale pamiętaj, wymagają regularnego podlewania i zimowej ochrony – czasem nawet więcej uwagi niż te w gruncie.
Jak długo trawy ozdobne rosną i kiedy osiągają pełny rozmiar?
Większość popularnych gatunków wieloletnich potrzebuje około 2–3 sezonów, by osiągnąć pełną dekoracyjną formę. Miskanty potrafią rosnąć dość szybko – już w drugim sezonie robi się z nich spora bryła. Jeśli chcesz efekt od razu, poszukaj traw oferowanych w większych sadzonkach, choć to podnosi koszt. Z doświadczenia – cierpliwość popłaca, bo później trawy są bardziej trwałe i zdrowe.
Czy najładniejsze trawy ozdobne bywają inwazyjne?
Niektóre gatunki, zwłaszcza szybkorosnące, mogą się rozrastać, np. niektóre odmiany miskanta lub mozga trzcinowata. Jednak większość popularnych traw ogrodowych jest kontrolowana przez regularne przycinanie i dzielenie kęp wiosną. Dobrze jest to wiedzieć, by zaplanować odpowiednią przestrzeń i nie zaskoczyć się ich ekspansją.
Jak przygotować trawy do zimy?
Większość traw wymaga delikatnego przycięcia suchych liści wczesną wiosną, jednak przed zimą dobrze jest zostawić ich zdrewniałe pędy – chronią korzenie i nadają ogrodowi naturalny wygląd. W chłodniejszych regionach warto związać wysokie gatunki oraz zabezpieczyć je od spodu warstwą ściółki lub liści, co minimalizuje ryzyko przemarzania. Trawy w donicach zwykle potrzebują więcej ochrony – przeniesienie do chłodnego, ale nie mroźnego miejsca bywa zbawienne.
Czytając takie pytania, zawsze warto pamiętać, że każdy ogród jest inny, a trawy to rośliny elastyczne. Nie bój się eksperymentować! Mój ulubiony moment to zobaczyć, jak po kilku sezonach trawniki zamieniają się w prawdziwe architektoniczne dzieła natury.
Najładniejsze trawy ozdobne potrafią całkowicie odmienić charakter ogrodu, wprowadzając naturalną lekkość i różnorodność form. Ich uniwersalność oraz dopasowanie do różnych warunków sprawiają, że każdy może znaleźć gatunki idealnie pasujące do swojego miejsca — od wysokich, efektownych miskantów, po subtelne niskie odmiany.
Z doświadczenia wiem, że kluczem do sukcesu jest nie tylko wybór atrakcyjnych wizualnie traw, ale też ich odpowiednia pielęgnacja i prawidłowe sadzenie. Przemyślane kompozycje oraz dbanie o zdrowie roślin pozwalają cieszyć się ich wdziękiem przez wiele sezonów, bez niepotrzebnych problemów.
Warto więc traktować najładniejsze trawy ozdobne jako inwestycję w przestrzeń pełną ruchu, koloru i naturalnego uroku — ogród dzięki nim zyskuje niepowtarzalną lekkość i świeżość, którą trudno osiągnąć innymi roślinami.
FAQ
Q: Które trawy ozdobne są najlepsze do polskiego ogrodu?
A: Najlepsze trawy to miskant chiński, rozplenica japońska, trawa pampasowa i kostrzewa sina, ponieważ są efektowne, łatwe w uprawie i dobrze znoszą polski klimat.
Q: Czy trawy ozdobne można sadzić w donicach?
A: Tak, wiele niskich i średnich traw, jak kostrzewa sina czy rozplenica ‘Hameln’, doskonale rośnie w donicach na tarasach i balkonach, pod warunkiem odpowiedniego podlewania.
Q: Jakie warunki są najlepsze dla traw ozdobnych?
A: Większość traw preferuje stanowiska słoneczne i przepuszczalne gleby, chociaż niektóre, jak hakonechloa, dobrze rosną w półcieniu i na bardziej wilgotnym podłożu.
Q: Czy trawy ozdobne są trudne w pielęgnacji?
A: Nie, są mało wymagające; wystarczy regularne podlewanie podczas suszy, nawożenie na wiosnę i przycinanie suchych liści przed startem sezonu wegetacyjnego.
Q: Jak przygotować trawy ozdobne do zimy?
A: Wysokie trawy warto związać, aby chronić je przed łamaniem, a w chłodniejszych regionach niektóre gatunki, jak trawa pampasowa, wymagają dodatkowego okrycia.
Q: Czy trawy ozdobne mogą być inwazyjne?
A: Niektóre gatunki, jak rozplenica, potrafią szybko się rozrastać, dlatego warto kontrolować ich wzrost przez regularne dzielenie lub ograniczanie.
Q: Jak długo trwa wzrost traw ozdobnych do pełnej okazałości?
A: Większość traw szybko rośnie i przy dobrej pielęgnacji pełen efekt dekoracyjny osiągają w 2-3 lata.
Q: Jak łączyć trawy ozdobne z innymi roślinami w ogrodzie?
A: Trawy świetnie komponują się z bylinami jak hortensje, jeżówki czy lawenda, pomagając podkreślić kolory i dodać lekkości rabatom.
Q: Które trawy ozdobne są odporne na suszę?
A: Miskanty, kostrzewa sina i trzcinnik ostrokwiatowy dobrze znoszą okresy suszy, co czyni je dobrym wyborem do mniej podlewanych miejsc.
Q: Jak gęsto sadzić trawy ozdobne?
A: Zaleca się sadzenie w odstępach odpowiadających wielkości dojrzałej kępy, zwykle od 40 do 80 cm, aby rośliny miały miejsce na rozwój i ładny pokrój.
